Hidrojen Peroksit Nedir? Su ve Oksijenden Oluşan Mucizevi Bir Bileşik

Hidrojen Peroksit Nedir? Su ve Oksijenden Oluşan Mucizevi Bir Bileşik
Hidrojen peroksit, su ve oksijenden oluşan mucizevi bir bileşiktir. Hem dezenfektan hem beyazlatıcı hem de oksitleyici olarak birçok alanda kullanılan hidrojen peroksit, nasıl elde edilir, nerede kullanılır, güvenli midir?

Hidrojen peroksit, kimyasal formülü H2O2 olan bir bileşiktir. Temel olarak su ve oksijenin kombinasyonundan oluşur. Hidrojen peroksit, berrak bir sıvı halinde bulunur ve saf formda oldukça istikrarsızdır. Bu nedenle genellikle su ile seyreltilerek kullanılır. Hidrojen peroksit, hem indirgen hem de yükseltgen özellik gösteren güçlü bir oksitleyicidir. Bu sayede birçok alanda farklı amaçlarla kullanılabilir.

Hidrojen Peroksit Nasıl Elde Edilir?

Hidrojen peroksit, doğada kar ve yağmur içerisinde çok az miktarda bulunabilir. Ayrıca bazı canlıların hücrelerinde de üretilebilir. Ancak endüstriyel olarak hidrojen peroksit elde etmek için farklı yöntemler kullanılır. Bunlardan en yaygın olanı, baryum peroksit ve sülfürik asit kullanarak hidrojen peroksit elde etmektir. Bu yöntemde, baryum peroksit ısıtılarak oksijen açığa çıkarılır. Sonra sülfürik asit ile reaksiyona sokularak hidrojen peroksit ve baryum sülfat oluşturulur. Baryum sülfat çöktürülerek ayrılır ve hidrojen peroksit çözeltisi elde edilir. Bu yöntemle % 30-35 arasında konsantrasyonda hidrojen peroksit elde edilebilir.

Başka bir yöntem ise, etil antrakinonun hidrojenle indirgenmesi ve sonra havayla oksitlenmesi ile hidrojen peroksit elde etmektir. Bu yöntemde, etil antrakinon hidrojenle reaksiyona girerek etil hidroantrakinon oluşturur. Sonra bu madde havayla oksitlenerek tekrar etil antrakinon ve hidrojen peroksit verir. Etil antrakinon tekrar kullanılabilirken, hidrojen peroksit çözeltisi sudan ayrıştırılır. Bu yöntemle % 70-90 arasında konsantrasyonda hidrojen peroksit elde edilebilir.

Hidrojen Peroksit Nerede Kullanılır?

Hidrojen peroksit, çok yönlü bir kimyasal madde olduğu için birçok alanda farklı amaçlarla kullanılır. Bazı kullanım alanları şunlardır:

  • Dezenfektan: Hidrojen peroksit, mikropları öldürme özelliğine sahiptir. Bu nedenle yaraların temizlenmesi, ağız bakımı, lens solüsyonu, çamaşır suyu, yüzey temizleyici gibi dezenfektan ürünlerinde kullanılır. Halk arasında oksijenli su olarak bilinen % 3’lük hidrojen peroksit çözeltisi, bu amaçla en çok tercih edilen üründür.
  • Beyazlatıcı: Hidrojen peroksit, renkli maddeleri oksitleyerek renksizleştirme özelliğine sahiptir. Bu nedenle saç, kağıt, kumaş, ahşap, yiyecek gibi maddeleri beyazlatmak için kullanılır. Özellikle kağıt sanayinde, kağıtlara beyaz renk vermek için büyük miktarlarda hidrojen peroksit kullanılır.
  • Oksitleyici: Hidrojen peroksit, indirgen maddeleri oksitleyerek enerji açığa çıkaran bir reaksiyona girer. Bu nedenle roket yakıtı, patlayıcı, katalizör, polimer sentezi gibi alanlarda oksitleyici olarak kullanılır. Özellikle roket yakıtı olarak kullanılan hidrojen peroksit, su ve oksijen vererek yanar. Bu sayede hem yüksek itme kuvveti sağlar hem de çevreye zarar vermez.

Hidrojen Peroksit Güvenli midir?

Hidrojen peroksit, düşük konsantrasyonlarda ve uygun şekilde kullanıldığında insan sağlığına ve çevreye zarar vermez. Ancak yüksek konsantrasyonlarda ve yanlış kullanıldığında ciddi tehlikeler oluşturabilir. Bazı riskler şunlardır:

  • Yanma: Hidrojen peroksit, ciltle temas ettiğinde kimyasal yanıklara neden olabilir. Özellikle % 10’dan fazla konsantrasyonda olan hidrojen peroksit, cildi tahriş eder ve kızarıklık, şişlik, ağrı, kabarcık gibi belirtiler oluşturur. Bu durumda, bölge bol su ile yıkanmalı ve gerekirse tıbbi yardım alınmalıdır.
  • Zehirlenme: Hidrojen peroksit, yutulduğunda veya solunduğunda zehirlenmeye neden olabilir. Özellikle % 10’dan fazla konsantrasyonda olan hidrojen peroksit, mide ve bağırsaklarda tahribata ve kanamaya yol açabilir. Ayrıca oksijen kabarcıkları oluşturarak damar tıkanıklığına ve organ hasarına neden olabilir. Bu durumda, kusmaya veya süt içmeye çalışılmamalı ve hemen tıbbi yardım alınmalıdır.
  • Patlama: Hidrojen peroksit, ısı, ışık, kirlilik, şok gibi faktörlerle kolayca ayrışabilir. Bu ayrışma sırasında çok miktarda oksijen ve ısı açığa çıkar. Bu da hidrojen peroksitin yanmasına veya patlamasına neden olabilir. Bu nedenle, hidrojen peroksit saklanırken ve kullanılırken dikkatli olunmalı ve uygun koşullarda muhafaza edilmelidir.

Kaynak:Konya Manşet

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.